شهر خیالبا رنگ پاک خامه نباید پلید کردکار سیاه را نتوان با سفید کردکی میشود به صفحهی پاک ضمیر خود پندارهای کهنهی «حبلالورید» کرددر دست، خامه را که گرفتی نبایداخواری کشید و کارکِ عبدالشهید کردآن کس قلم به دست گرفت و چنین نمودآن کس که بر مکارم اخلاق، رید کردبیشک که هست کار فرومایه اینچنینهر چه که گفت ...

قصر و ویلای خداچار سویش مردمان بینواستدر میانه قصر و ویلای خداستمن نمیگویم چنین است و چناناین نگاره خود دلیل مدعاستکاش میدیدم کنارش مکتبییا که دانشگاهی در آنجا بناستسهم مردم چای و نانی بیش نیستسهم ملا قابلی و شورباستخانهی فکری کو و خانهکتاب؟کس نمیپرسد که درمانگه کجاستکوخ باشد خانهی مردم، ولیکاخها از...

واژهی قربان از نگاه دستوری اسم مصدر یا اسمِ اسم فعل است. اصل واژه از نگاه ریشه عربی است که در زبان پارسی وام گرفته شده است. ریشهی این واژه «قُرب» به معنای نزدیکی یا نزدیکیکردن است. قربان هم به همین معناست. واژههای دیگری نیز از همین ریشه (قرب) ساخته شده اند که عبارت اند از: قریب، تقرب، تقریب، اقرب، م...

درگیر تو، هوایی تو میشوم همیشبسیار مبتلایی تو میشوم همیشدر پیشگاه حُسن تو تعظیم میکنممبهوت دلربایی تو میشوم همیشاز من مپرس چون و چراییِ عشق مندیوانهی چرایی تو میشوم همیشای کعبهی قداست و ای کربلای شوق!حاجی و کربلایی تو میشوم همیشمردم خداپرست و مسلمان و مؤمن اندمن مؤمن خداییِ تو میشوم همیششیدای زُنگهه...

گنجینهی عرفان«حیدری از خاک تا افلاک رفتپاک آمد، پاک ماند و پاک رفت»تا بنوشیم از خُم معنای اوباغ شد، انگور گشت و تاک رفترفت سوی آسمانها بیگمانجان او، گرچه تناش در خاک رفتاز میان اینهمه آلودهگیاز میان کرگس و خاشاک رفتهشت دهه عمر کرد و عاقبتاز دل نامحرمان چالاک رفتحیدری آن روح پاک جاودانباد شد، بیبهره ...

سدای سدّهی ماسدایت جانِ جان را شاد سازدرگ و روح و روان را شاد سازدسدایت خاطر افسردهی ماوَ مغز استخوان را شاد سازدسدایت میکند افسونگریهادل پیر و جوان را شاد سازدسدای تو سدای سَدّهی ماستنمیمیرد، جهان را شاد سازدسدایت ملت و مذهب نداردتمام مردمان را شاد سازدسدای توست شعرِ شاعرِ شهرغزلگویندهگان را شاد سا...

جشن جمشیدیتا هزاران سال شد فرهنگ توجشن جمشیدی تو، اورنگ توقصهها دارد دل شهنامه از -- قهرمانیهای تو و جنگ توکس ندیده در صف مردانهگیجز همآوردی تو، نیرنگ توشرمها دارم از این نامحرمانکه نمیدانند نام و ننگ توپارسی و پارسی و پارسیدُرّ دریای دری افرنگ توخوانْد باید آیت عشقات نخستبعد از آن باید سرود آهنگ تو...

طبیعی یا طبعی؟واژهی منسوب طبیعت، طَبَعی میشود، نه طبیعی. طبیعی گونهی نادرست و مشهور آن است که امروزه در بستر زبان و در دایرهی گفتن و نوشتن آن را به کار میبریم. در اصل واژهی «طبیعت» نیز در زبان عربی با تای کوتاه (ة) است، نه با تای کشیده؛ اما با توجه به هنجار و آهنگ دستوری زبان پارسی باید آن را با تای...

تبعیدی ایم و عید نداریم دوستان!عید شما خجسته و میمون و جاودانغربت بیانتهاعید است و ما به غربت بیانتهاستیمدر اینسوی حوالی عالم رهاستیمتنهاتر از همیشه و حیران و مضطربمحروم از حرارت جغرافیاستیمدور از دیار و دوست در این دوردستهااز خویش و آشنا و رفیقان جداستیمظلمات چیره گشته در آنجا و خضر نیستدر جستوجوی ...

یلِ بزرگچون کوه ایستاده شدی و قدم زدیدر پشت صخرهها به شهامت علَم زدیکردی دوباره پرچم خورشید را بلندبار دِگر درفش کیانی و جم زدیجان را به کف گذاشتی در راه میهناتبا خون خود روایت روشن رقم زدیبودی به کارزار رهایی یلِ بزرگبا مشت آهنین به دهان ستم زدیبا دست رد به سینهی هر چه تعلق استبا پُتک ضد به تارک تُ...

از نوروز و نوروزباوری پاسداری کنیم.آیینی که آیین مرا بزداید، آیین من نیست و روایتی که رایت و روایت مرا انکار کند، روایت من نیست.تاریخ و فرهنگ ما خط سرخ ماست و رنگینکمان بودن ما. هیچ روایت روشنی در اسلام نیامده است که دلالت بر تحریم و ممنوعیت نوروز داشته باشد. آن حدیثی را که به آن استناد میکنند و دال...

مزاری اول هزاره بود بعد شیعه.او توانایی محوریت و هستهشدن یا دال مرکزیشدن در میان هزارهها را داشت؛ آنچه را جانشینان وی، پیروان قلمبهدست وی، خیالپردازان رهبری هزارهها و اکبریهای اصغری ندارند. مزاری صراحت گفتار و آرمان داشت. او تقیه نمیکرد، تقوا میکرد و قلندرانه میزیست و تاب و تحمل ریاضتکشیدن و چنین زی...

جهل و جنونوای از این واپسگرایی، وای از این جهل و جنون!وای از این باور که کرده اینچنین ما را فسونمولوی ما اگر باشد چنین در قهقراچیست حاصل آنچه میآید از افکارش بِرونگر قرائتهای خوب از دین نباشد، بیگمانمیشود سدّ تعالی، میکند ما را زبونراست گفت آن کس که دین افیون ملتهاست، آه!میبرد ما را به دوران حجر، دو...

زن منبع سعادت و فیض و عطوفت استای زن! حقت به مثل حق ما مسلَّم استهر چه که حق ماست، به تو هم فراهم استکی گفته زن به نسبت مردان حقیر است؟مشتی جهول و ملعبۀ دست آدم است؟با کی بود صلاحیت داوری که زنیا کل آدم است وَ یا نیم آدم است؟از کیست این مقولۀ افسانوی، که اواز گردۀ چپ است و یکی استخوان کم است؟زن م...

پیکرها و تابوتهای غریب و بینام و نشان؛پیکرهای فرزندان کشور بیسر و سامانپیکرهای نامرادترین آدمهای این جهانپیکرهایی که از جهل و جور و تنگدستی فرار کردند و سرانجام در اقیانوس بیپناهی و غربت غرق شدند و اینک گمنام در این تابوتها خوابیده اند. به تکرار میکشیدتابوت خود به دوش المبار میکشیدمردی که بود مُضطر ...

زبان راز بیدلزبان پارسی باشد زبانمزبان گفتوگوها و گمانمدری و پارسی فرقی ندارددری و پارسی باشد جهانمزبان علم و فرهنگ و تمدنزبان ارتباط و گفتمانمزبان آریانا و خراسانزبان کاوه و کوروشیانامزبان مهر مولانا و حافظزبان دُرٌ ناصرخسروانامزبان دورهی ساسان و سامانزبان غزنوی و غوریانمزبان فخر افریدون و جمشیدزبا...

فرق اعتلاف، ایتلاف و احتلاف ۱- اعتلاف از نگاه گردان صرفی با «عَلَف» و علوفه پیوند دارد و به معنای با هم علفخوردن یا با هم علوفهخوردن حیوانات است. ۲- ایتلاف از ریشهی «اَلْف» و «اُلفت» به معنای دوستی و مهربانی گرفته شده و با هم دوستیکردن و به هم پیوستن معنا میدهد. ۳- اِحتلاف از ریشهی «حَلْف» گرفته شده...

جنگ عزتهندوکش پهنهی پیکار شده بار دِگرپور مسعود سپهدار شده بار دگرپای مردانهگی بالاست بر این شاخ و کمرپای مردیست که عیار شده بار دِگریادی از رستم و سهراب بیاید به میانهمه رویینتن و سالار شده بار دگردست حماسه گره خورده به ماشهکمرِ کوه به پیکار شده بار دگرجمعی از جهد و جسارت شده منکر، هیهات!روح این طا...

هنگامهی عروسِ فقرآنی، که برق و گاز ندارد، چه میکند؟میلرزد و فراز ندارد، چه میکند؟نی پول، نی زغال، نه چوبی برای سوختیک خُرده امتیاز ندارد، چه میکند؟معتاد، که به گوشهی گور است، دشت شورخشکیده و... پیاز ندارد، چه میکند؟آن کودکی، که دستفروش است، در سرکشام است و هیچ باز ندارد، چه میکند؟مسؤول در معیشت اعضا...

گور فرمانده خودش یک سنگر استسنگری بر قلهی بالاتر استمرد خوابیده در این گور بلندآنکه این خطه برایش مادر استگور هرکس کی شود بر هندوکشگور آنی میشود که رهبر استسنگر آزادهگی باشد، نه گورکورهگاه کاوهی آهنگر استخیرخواه ملت و مادروطنخواب رفته، کوه و سنگاش بستر استاو نمرده، او به دلهای همهبعد از این یک قهرما...